Landschapslijn langs dassenburchten

De ’Spoorwegzate Tongeren’, vroeger een druk gebruikte spoorwegverbinding tussen Tongeren en Tienen, vandaag een waardevol stukje natuur. Rond 1879 werd er een netwerk van spoor- en tramlijnen tussen Tienen en Luik aangelegd voor een snel en massaal vervoer tussen de agglomeraties en voor het overbrengen van goederen tussen productie- en afzetplaatsen. De spoorweg tussen Tongeren en Tienen werd vroeger dan ook vooral gebruikt voor het vervoer van Haspengouws fruit, richting Engeland en Duitsland. Daarnaast was de spoorlijn een belangrijke transportroute voor het vervoer van suikerbieten naar Tienen, het vee van en naar de markten en voor de stronijverheid in de Jekervallei.
In de loop der jaren werden sommige spoorwegtrajecten in Limburg niet langer rendabel en bijgevolg afgeschaft. Voor deze spoorwegverbinding gebeurde dit in 1957. De reden was vooral het fruit dat meer en meer via veilingen verhandeld werd. In 1971 werden de sporen opgebroken. Sindsdien verovert de natuur het traject. Net door dat vroegere treinverkeer kan men er vandaag een aantal planten terugvinden die men normaal in Haspengouw niet zal aantreffen. Hierdoor kon deze ‘oude spoorwegzate’ geleidelijk aan uitgroeien tot een landschappelijk lijnvormig element met een hoge biologische waarde. Het is een stukje ‘waardevolle’ natuur dat het cultuurlandschap doorkruist. Aan de ene kant van de spoorwegbedding bevinden zich meerdere dassenburchten, hoogstamboomgaarden, akkers en de vallei van de Ganzebeek. Hier vindt u ook tussen de bomen van het park de Tempelierstoren terug. Deze achthoekige donjon staat op een kunstmatig aangelegde berg. Het is het enige overgebleven gebouw van het vroegere landgoed van de ridders van Mulken. Aan de andere zijde van de spoorwegbedding ligt de vallei van de Fonteinbeek met zijn vochtige graslanden en hooilandjes, al dan niet beplant met populieren. De terreinen aan beide kanten van de spoorwegbedding kunnen in de toekomst mee uitgroeien tot een waardevol stukje natuur. Mede het feit dat de terreinen ten noorden van de spoorwegbedding grenzen aan het bosreservaat van de burchtruïne van Kolmont is dit gebied een enorme verrijking voor zowel flora als fauna.